Czy ktoś naprawdę dostał odszkodowanie za słupy? Sprawy i kwoty

Tak - sądy zasądzają pieniądze za słupy. Oto sprawy z sygnaturami

Trzy z tych spraw - z Pisza, Jastrzębia-Zdroju i Człuchowa - pochodzą z bazy SAOS, w której publikuje się treści orzeczeń polskich sądów. Możesz otworzyć pełne uzasadnienie i przeczytać je samodzielnie. Postanowienie Sądu Najwyższego udostępnia sam sąd na swojej stronie i też podajemy do niego link. Tylko sprawy z Rzeszowa (180 tys. zł) nie da się dziś sprawdzić u źródła - znamy ją wyłącznie z relacji prasy prawniczej.

Każda z tych kwot wynika z tamtego, konkretnego stanu faktycznego. Nie są to stawki, widełki ani zapowiedź tego, co dostaniesz Ty. O kwocie w konkretnej sprawie decyduje wycena rzeczoznawcy majątkowego, a w sądzie - opinia biegłego.

Wszystkie kwoty w tej tabeli to jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu - czyli za prawo pozwalające energetyce legalnie trzymać urządzenia na cudzej ziemi. Żadna z nich nie zawiera zapłaty za lata wstecz; o tę występuje się osobno.

Najmniejsza z opisanych spraw: 1 920 zł za 64 m²

W sprawie z Pisza chodziło o kontenerową stację transformatorową i dwie linie kablowe ze słupami. Biegły policzył zajęty pas na 64 m² - mniej niż powierzchnia małego mieszkania. Sąd ustanowił służebność i przyznał za nią jednorazowo 1 920 zł.

Właścicielem gruntu był tu Skarb Państwa, a o ustanowienie służebności wystąpiło samo przedsiębiorstwo. Sąd obciążył je kwotą 8 121,81 zł nieopłaconych wydatków na opinie biegłych - same opinie kosztowały więc ponad cztery razy więcej niż całe zasądzone wynagrodzenie.

Co widać dopiero w uzasadnieniu: 93 059 zł z żądanych ponad 350 tys. zł

Sprawa z Człuchowa pokazuje, z czego taka kwota się składa. Sąd rozbił ją na dwie części: 42 298 zł za obniżenie wartości nieruchomości i 50 761 zł za to, że właściciel musi dzielić korzystanie ze swojej ziemi z energetyką.

Właściciel żądał jednak ponad 350 tys. zł - w pozostałym zakresie sąd wniosek oddalił. Mimo korzystnego rozstrzygnięcia sąd nakazał pobrać od niego 6 749,77 zł nieopłaconych kosztów sądowych (drugą część, wyższą, pobrano od przedsiębiorstwa).

Największe z opisanych: 180 tys. zł i 335 237 zł

Obie sprawy łączy ten sam wątek: zakład energetyczny bronił się twierdzeniem, że korzysta z cudzej ziemi tak długo, że nabył już prawo do trzymania tam swoich urządzeń - bez umowy z właścicielem. W języku prawnym nazywa się to zasiedzeniem. W obu sądy tego argumentu nie podzieliły - w obu zapadło zresztą rozstrzygnięcie utrzymujące kwotę zasądzoną wcześniej, a nie przyznające ją po raz pierwszy.

Przy kwocie 335 237 zł trzeba jednak powiedzieć trzy rzeczy, o których prasa nie wspomina, a które wyczytaliśmy z samego orzeczenia.

• Kto ją zasądził - nie Sąd Najwyższy: zrobił to cztery lata wcześniej sąd rejonowy, a Sąd Najwyższy tylko oddalił kasację przedsiębiorstwa.
• Kto o nią wystąpił - spółka, właścicielka kilku nieruchomości rolnych kupowanych od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa; to nie jest jedna działka gospodarza.
• Za co - była to zapłata za ustanowienie służebności na przyszłość, a nie odszkodowanie za lata korzystania bez umowy.

To nie umniejsza wagi orzeczenia - Sąd Najwyższy stwierdził w nim wprost, że okresu posiadania sprzed 3 sierpnia 2008 r. nie da się doliczyć do zasiedzenia służebności przesyłu, a to argument, który działa też w małych sprawach. Ale sama kwota nie jest punktem odniesienia dla właściciela zwykłej działki: przy 180 tys. zł nie znamy z publikacji ani powierzchni, ani napięcia linii, ani szerokości pasa. Traktuj te liczby jako dowód, że takie rozstrzygnięcia w ogóle zapadają - nie jako miarę własnej sprawy.

Skąd bierze się rozstrzał od 1 920 zł do 335 237 zł

Różnica jest ponad stukrotna i nie bierze się z tego, że jedni mieli lepszego prawnika. Decyduje pięć rzeczy.

Sprawy, które skończyły się niczym - te też trzeba znać

Gdybyśmy pokazali tylko wygrane, ten tekst byłby reklamą. Poniżej dwie sprawy z tej samej bazy, w których właściciele nie dostali nic.

Sąd Rejonowy w Nysie, 12 grudnia 2024 r., sygn. I Ns 483/20. Czworo właścicieli wystąpiło o ustanowienie służebności za wynagrodzeniem dla linii 110 kV, 15 kV i 0,4 kV, wybudowanych w latach 1975-1992 i biegnących przez piętnaście działek. Sąd oddalił wniosek w całości, bo uznał, że przedsiębiorstwo nabyło prawo do korzystania z tych gruntów przez zasiedzenie. Właścicieli obciążono kosztami: 7 759,28 zł zwrotu wydatków wyłożonych przez sąd, głównie na opinie biegłych, 480 zł kosztów zastępstwa procesowego przeciwnika i 17 zł opłaty skarbowej (SAOS).

Sąd Rejonowy w Kętrzynie, 14 stycznia 2025 r., sygn. I C 1012/17. Właściciele żądali 28 389 zł za korzystanie z ich gruntów przez linię średniego napięcia 15 kV, a dodatkowo - usunięcia urządzeń. Sąd oddalił powództwo w całości, ustalając, że przedsiębiorstwo nabyło służebność przez zasiedzenie z dniem 8 stycznia 2011 r., a właściciele żądali pieniędzy dopiero za okres od sierpnia 2012 r. - czyli za czas, gdy energetyka miała już tytuł prawny. Powodowie zapłacili 2 736,19 zł tytułem części kosztów procesu (SAOS).

W obu sprawach przegrała ta sama rzecz: zarzut zasiedzenia. To linia obrony, po którą sięgają zakłady energetyczne i najpoważniejsze ryzyko w tego typu sprawach. Zobacz, jak traktujemy ten zarzut w sprawie o służebność.

Ważna data przy całym tym zestawieniu. Obie przegrane zapadły jeszcze przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. Z dwóch najwyższych kwot po wyroku zapadło tylko rozstrzygnięcie z Rzeszowa (marzec 2026 r.), które powołuje się na niego wprost. Kwotę 335 237 zł zasądzono natomiast jeszcze w 2022 r., a Sąd Najwyższy w marcu 2026 r. jedynie oddalił kasację przedsiębiorstwa - sięgając w uzasadnieniu m.in. po wyrok Trybunału, którego status jest do dziś sporny.

Bo co z tym wyrokiem? Po 2 grudnia 2025 r. właściciele działek mają nowy argument przeciwko zarzutowi zasiedzenia. Wyrok dotyczy jednak wyłącznie spraw, w których wcześniej nie wydano decyzji administracyjnej ingerującej w prawo własności - a takie decyzje z czasów PRL bywają skutecznym tytułem do dziś.

Do tego rząd nie publikuje wyroków Trybunału Konstytucyjnego (prawo.pl), a stan na 15 września 2026 r., sprawdzony przez nas w rejestrze ELI i w wyszukiwarce Dziennika Ustaw, jest taki, że ten konkretny wyrok nadal nie został ogłoszony. Orzecznictwo dopiero się kształtuje: część sądów powołuje się na wyrok wprost, część podchodzi ostrożniej właśnie dlatego, że nie został ogłoszony, i po kilku miesiącach nie można jeszcze mówić o utrwalonej linii orzeczniczej (prawo.pl, komentarz P. Zamrocha, rp.pl). To mocny argument w sprawie, a nie gwarancja jej wyniku.

Dlaczego relacje z forów bywają mylące

Relacje o odszkodowaniach za słupy krążą po forach od lat - obok tych o dużych kwotach są i takie, że u kogoś w okolicy dwóch próbowało i nic z tego nie wyszło. Nie podajemy stamtąd żadnych liczb i uważamy, że nikt nie powinien. Nie dlatego, że autorzy zmyślają. Dlatego, że takiej kwoty nie da się sprawdzić ani zrozumieć.

Przy wpisie na forum zwykle nie wiadomo czterech rzeczy naraz:

• Czego dotyczyła kwota. Zapłaty na przyszłość, zaległości za lata wstecz, a może obu naraz? To zupełnie inne rzędy wielkości.
• Co dokładnie stało na działce i ile ziemi zajmowało. Jeden słup przy miedzy i pięć kilometrów linii to dwie różne sprawy.
• Ile z tego zostało w kieszeni. Po kosztach sądowych, opiniach biegłych i ewentualnej prowizji firmy prowadzącej sprawę kwota potrafi wyglądać zupełnie inaczej niż w orzeczeniu.
• Kiedy to było. Wycena opiera się na cenach gruntu, a te przez dziesięć lat mocno się zmieniły.

Do tego dochodzi zwykła selekcja. Jedni chętniej piszą o dużej wygranej, inni głośniej o rozczarowaniu. W żadną stronę nie jest to obraz rynku.

Dlatego przy każdej liczbie w tym tekście stoi sygnatura. Można ją wpisać w wyszukiwarkę i przeczytać całe uzasadnienie - razem z tym, czego właściciel żądał, a czego sąd mu nie przyznał.

Jak sprawdzić, czy Twoja sprawa w ogóle rokuje

Kolejność ma znaczenie, bo pierwszy krok bywa rozstrzygający.

1. Sprawdź księgę wieczystą swojej działki, dział III. Jeżeli jest tam wpisana służebność na rzecz zakładu energetycznego, sprawa wygląda zupełnie inaczej. Brak wpisu to powód, żeby sprawdzać dalej - a nie dowód, że pieniądze się należą.
2. Ustal, od kiedy urządzenie stoi i na jakiej podstawie. Pomagają stare mapy, dokumenty rodzinne, pamięć sąsiadów. Stara decyzja urzędu zezwalająca na budowę linii może wiązać także dzisiejszego właściciela.
3. Spisz, co realnie masz na działce. Ile słupów, jaki rodzaj linii, ile metrów przez działkę. Zrób zdjęcia telefonem - słup, przewody, pas ziemi bez pożytku.
4. Policz orientacyjne widełki, żeby wiedzieć, o jakim rzędzie wielkości rozmawiasz - zanim ktokolwiek zaproponuje Ci kwotę.

Ogólne zasady tej ścieżki - komu i za co przysługują pieniądze - zebraliśmy na stronie o odszkodowaniach za słupy.